على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
911
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
تعكيف ( ta'kif ) م . ع . گوهر برشته در كشيدن يق عكف النظم ( مجهولا ) تعكيفا . و عكف الشعر ( ايضا مجهولا ) : بافته گرديد موى و مجعد شد . تعكيم ( ta'kim ) م . ع . فربه شدن شتر چندان كه تو بر تو شود پيه وى يق عكمت الابل تعكيما . تعل ( taal ) ا . ع . سوزش حلق . تعلامة ( te'l mat ) ا . ع . نيك دانا و زيرك نسبدان . تعلة ( taellat ) ا . ع . آنچه بدان بهانه كنند . و ا خ . نام مردى . تعلث ( taallos ) م . ع . مكر نمودن . و آويختن . و استوار ناكردن كارى را . تعلثم ( taalsom ) ا . ع . درنگى در سخن . تعلج ( taalloj ) م . ع . پيغام كردن يق ما تعلجت بعلوج و ما تالكت بالوك اى ما ترسلت برسالة . و فراهم آمدن ريگ . و تعلج جلده : درشت گرديد پوست او . تعلعل ( taal'ol ) م . ع . دو دله شدن و نرم و فروهشته گرديدن . تعلق ( taalloq ) م . ع . در آويختن به چيزى و دوست داشتن يق تعلقها و بها . و باندك چيز قناعت كردن . تعلق ( taalloq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيوستگى و دوستى و محبت و دلبستگى و دلبستگى به اين جهان . و اتصال و ارتباط . و نسبت و قرابت و خويشى و انتساب . و علاقهء تجارتى و معامله و علاقهء شغلى و علاقهء ملكى . و عهده و تصرف و ملك و مال و تملك و مالكيت . تعلقات ( taalloq t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علايق و دلبستگى و ارتباط . و متعلقات و پيوستگيها و ارتباطات و عقار و تملكات . و تعلقات دنيوى : علايق دنيوى و دلبستگى به اين جهان . تعقدار ( taalloq - d r ) ا . پ . مالك و خداوند ملك و زميندار . تعلق گسل ( taalloq - gosel ) ص . پ . آزاد از علايق دنيوى و بىتعلق و بىعلاقه . تعلقه ( taalloqah ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشى و قرابت . و ارتباط و اتصال . و مالكيت و تصرف زمين و يا ملك . و حق زحمت و اجرت . تعلقه دار ( taalloqah - d r ) ا . پ . خداوند ملك و مالك و زميندار . تعلل ( taallol ) م . ع . تعلل بالامر : مشغول داشت در كار و يا بسنده كرد به آن . و تعلل المراة : بازى كرد با زن . و تعللت المراة من نفاسها : بيرون آمد زن از ايام نفاس . تعلل ( taallol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تاخير و درنگى و دفع الوقت . و عذر و بهانه و ايراد و اعتراض . تعلم ( taallom ) م . ع . آموختن . و دانستن . و استوار كردن كار را . و يقال تعلم ( بلفظ الامر ) بمعنى اعلم و اذا قيل لك اعلم ان زيدا خارج قل علمت و اذا قيل تعلم لا تقل تعلمت و هى من النواسخ قال تعلم شفاء النفس قهر عدوها فبالغ بلطف فى التحيل و المكر . تعلم ( taallom ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علم آموختگى و دانش و معرفت . و تعليم و تعلم : آموختن علم و آموزانيدن . تعلمة ( te'lemat ) ا . ع . نيك دانا و زيرك نسبدان . تعلوط ( taalvot ) م . ع . تعلوطته : به خود آويختم و چفسانيدم او را . تعلى ( taalli ) م . ع . بر آمدن بر چيزى و بالا رفتن بآهستگى . و تعلت المراة من نفاسها : بسلامت ماند زن از نفاس . و كذا تعلت عن المرض . تعليب ( ta'lib ) م . ع . بريدن . و خراشيدن و نشان نمودن . و قبضهء شمشير و مانند آن را به پى گردن شتر بستن . تعلية ( ta'leyat ) م . ع . بر آمدن بر چيزى يق علاه تعلية . و بلند و بزرگ ساختن و فرود آوردن بار از ستور يق على المتاع عن الدابة . و سر نامه نوشتن كتاب را . و عليت الحبل اى رفعته الى موضعه من البكرة . تعليس ( ta'lis ) م . ع . خورانيدن يق ما علسوه اى ما اطعموه . و سخت شدن بيمارى . و خروش و بانگ كردن مرد . تعليص ( ta'lis ) م . ع . علصت التخمة : درد شكم آورد تخمه . تعليط ( ta'lit ) م . ع . گشادن علاط از گردن شتر . و بسيار داغ كردن بر پهناى گردن شتر . و ببدى ياد كردن كسى را . تعليف ( ta'lif ) م . ع . علف الطلح : علفة بر آورد طلح . و هذه نادرة لانه انما يجئ لهذا افعل . و نيز تعليف : گره بستن و پاشيده شدن شكوفهء طلح . تعليف ( ta'lif ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علف دادن بستور . و ايام تعليف : هنگام علف دادن . تعليق ( ta'liq ) م . ع . در آويختن چيزى را به چيزى و متعلق گردانيدن يق علقته فتعلق . و بند كردن دو را . و دوستى نمودن يق علق فلان امراة ( مجهولا ) . و همراه ميارة شتر فرستادن . تعليق ( ta'liq ) ا پ . مأخوذ از تازى - نوعى از خط كه از رقاع و توقيع بر آمده . و آويختگى . تعليقه ( ta'liqe ) ا . پ . - مأخوذ از